Deze informatie helpt u bij het kiezen van de juiste zaklamp. Wij hebben geprobeerd de informatie zo objectief mogelijk te brengen.
Voordat u een lamp gaat uitzoeken moet u uzelf de volgende vragen stellen:
Hoe vaak gebruikt u de zaklamp?
Onder wat voor omstandigheden gebruikt u hem?
Hoe groot is het belang dat de lamp goed functioneert?
De meeste zaklampen branden tussen 1 en 5 uur op een set batterijen. Er zijn zaklampen die langer branden, maar die geven meestal weinig licht.
Als u de lamp veel gebruikt, is een oplaadbare lamp het overwegen waard. Een oplaadbare zaklamp is in aanschaf beduidend duurder dan vergelijkbare een lamp op batterijen, maar bij veelvuldig gebruik verdien je dat snel terug.
Oplaadbare lampen hebben ook nadelen:
Bij gelijke prestaties zijn ze meestal groter en zwaarder dan vergelijkbare modellen op batterijen.
Veel oplaadbare lampen worden met 1 batterij geleverd. Als deze leeg is, moet de lamp opgeladen worden. U kunt de lamp dan niet gebruiken, en als u geen stroom bij de hand heeft, heeft u er nog een probleem bij.
Als u op reis gaat moet u de lader meenemen.
Oplaadbare batterijen hebben niet het eeuwige leven.
Er zijn momenteel drie soorten batterijen die worden toegepast in de meeste oplaadbare zaklampen.
Nikkel-cadmium-batterijen (NiCd) zijn het oudste type oplaadbare batterijen. De capaciteit is beperkt vergeleken met nieuwere batterijen en de batterijen zijn slecht voor het milieu.
NiCd-batterijen kunnen ca. 1000 keer worden opgeladen. Het is wel belangrijk dat ze pas opgeladen worden als ze helemaal leeg zijn, anders verliezen ze een deel van hun capaciteit (geheugeneffect). De laadtijd bedraagt meestal zo’n 10 uur. Sommige zaklampen worden met een snellader geleverd, die er ca. 2 tot 3 uur over doet.
Nikkel-metaalhydride-batterijen (NiMH) zijn moderner dan NiCD batterijen. De capaciteit is ongeveer 2x zo groot en ze zijn ca. 500 keer oplaadbaar. NiMH batterijen hebben geen last van geheugeneffect. Toch zijn er nog maar weinig zaklampen uitgerust met NiMH batterijen. De reden is waarschijnlijk dat ze minder lang mee gaan en duurder zijn dan NiCD batterijen en daarbij komt nog de komst van Lithium-Ion batterijen.
Lithium-Ion-batterijen (Li-ion) zijn de meest moderne batterijen, bekend van de mobiele telefonie. Ze hebben een veel hogere capaciteit dan NiMH- en NiCD-batterijen, hebben geen last van geheugeneffect en hebben ook geen last van zelfontlading (leeg lopen terwijl ze niet gebruikt worden), en ze zijn bruikbaar bij zeer lage temperaturen (tot -30 graden Celsius). Zaklampen op basis van Lithium-Ion batterijen zijn altijd voorzien van intelligente snelladers laders.
Zaklampen die werken met gewone batterijen gebruiken vrijwel altijd alkalinebatterijen of Lithium batterijen. Deze batterijen zijn niet uitwisselbaar omdat de afmetingen en voltages verschillend zijn.
Alkalinebatterijen zijn algemeen goed verkrijgbaar maar hebben in verhouding tot lithium batterijen een beperkte capaciteit. Ook zijn ze erg gevoelig voor lage temperaturen. Bij temperaturen in de buurt van het nul-punt gaat de capaciteit enorm achteruit.
Lithiumbatterijen zijn moeilijker verkrijgbaar en zijn vaak nog erg duur (wij verkopen ze zelf erg voordelig, dus als u op vakantie gaat is het handig een voorraadje mee te nemen). De capaciteit van een lithiumbatterij is aanzienlijk hoger dan die van een alkalinebatterij met gelijke afmetingen. Lithium batterijen worden vaak toegepast in hoogwaardige, compacte zaklampen. Lithiumbatterijen doen hun werk met gemak tot –30 graden Celsius.
Nog een verschil: Lithiumbatterijen hebben een houdbaarheid van 10 jaar. Bij alkalinebatterijen is dit ongeveer twee jaar.
De keuze tussen oplaadbaar en batterijen blijft een persoonlijke keuze. Gebruikt u de lamp wekelijks een paar uur, dan is oplaadbaar zonder meer een goede keuze. Gebruikt u hem minder, dan komt een lamp op batterijen eerder in aanmerking.
De lichtopbrengst van verschillende zaklampen loopt enorm uiteen. Ook de mannier waarop de lichtopbrengst wordt gespecificeerd verschilt per fabrikant.
Het meest objectief is de lichtopbrengst in Lumen. Dit is een maat voor hoeveelheid licht die een lamp produceert over de hele bundel.
Het kan echter zijn dat twee lampen die dezelfde lichtopbrengst in lumen hebben, een verschillende bundel hebben en daardoor niet even ver schijnen. Sommige lampen zijn gemaakt om een brede bundel te produceren die goed werkt op kleine afstanden terwijl andere lampen een heel nauwe bundel produceren die veel verder komt.
Om dit te ondervangen is er een andere manier om de lichtopbrengst te meten: In candela, ook wel candlepower genoemd. Deze meting geeft aan hoe vel het licht van de lamp is, gemeten op een bepaalde afstand. Dit zegt niets over de breedte van de bundel, en daarom zijn opgaven in lumen en candela niet te vergelijken. Lumen kan niet worden omgerekend naar candela en candela kan niet worden omgerekend naar lumen.
De afbeelding rechtsboven toont de lichtbundels van twee verschillende zaklampen. Links een Maglite MagCharger, en rechts een Surefire M6. Beide lampen hebben ongeveer dezelfde lichtopbrengenst in Candle Power. Het aantal Lumen is echter bij de Surefire M6 ca. 4 x zo groot.
Er zijn ook fabrikanten die uitspraken doen zoals 'zichtbaar vanaf 1 kilometer', en 'schijnt 100 meter ver'. Dit zijn uitspraken die niets zeggen. Dat het licht van een lamp voor een ander zichtbaar is op een bepaalde afstand, betekent niet dat je zelf iets ziet met dat licht, en dat een lamp 100 meter ver schijnt zegt niets over de hoeveelheid licht die er op die afstand nog overblijft.
Dan zijn er ook nog lampen met een verstelbare lichtbundel. Het nadeel van deze lampen is dat ze een onregelmatige bundel produceren, vooral als de bundel breed is ingesteld. De afbeelding rechts toont links de bundel van een wijd ingestelde Streamlight Stinger, en rechts die van een Surefire 6P met P61 lamp-assembly gemonteerd. Hoewel de bundels even groot zijn, en ongeveer evenveel lumen bevatten, zie je met het licht van de Surefire 6P veel meer. Wanneer je de zaklamp stil houdt is er nog niet zo veel aan de hand, maar wanneer je hem gaat bewegen, gaan de vlekken in een niet egale bundel storend werken. Je ziet dan bewegingen die er niet zijn, waardoor je herzenen er veel langer over doen om een beeld te interpreteren. Je kunt dan beter wat minder licht hebben, met een grote egale bundel, dan een onregelmatige velle bundel.
Ook bij lampen met een vaste bundel is er verschil in kwaliteit van de bundel. De duurder lampen hebben meestal een mooiere (effen) bundel dan goedkope lampen. Dit wordt vaak gedaan door het lampje en de reflector als een geheel te leveren (afbeelding links). De positie van de lamp in de reflector is zeer belangrijk en is bij verwisselbare lampjes onnauwkeuriger.
Bij LED-lampen is de lichtopbrengst soms electronisch regelbaar. Dit is erg handig als je bijvoorbeeld van dicht bij een kaart moet kunnen lezen zonder jezelf te verblinden, maar ook een donker pad moet kunnen volgen.
Er zijn ook lampen die meerdere lampen combineren om onder verschillende situaties te kunnen werken.
Wij hebben van een groot aantal zaklampen de lichtopbrengst gefotograveerd. U kunt dan eenvoudig verschillende lampen met elkaar vergelijken. Zie:
Vergelijking zaklampen
Vroeger waren zaklampen altijd uitgerust met een gloeilamp. Gloeilampen zijn er in drie varianten: Argon, Krypton en Xenon (halogeen). Argon lampen geven geel gekleurd licht en worden vrijwel alleen gebruikt in goedkope zaklampen, die op een kool-zink batterij moeten kunnen werken. Krypton lampen geven wat witter licht
dan Argon lampen. Ze worden vaak toegepast in de middenklasse zaklampen.
Xenon lampen geven het felste en bijna wit licht. Ze worden toepast in de duurste zaklampen.
.
Dat zegt natuurlijk niet dat een Xenon lamp altijd meer licht geeft dan een Argon lamp. Het rendement van een Xenon lamp is echter wel hoger. Dat wil zeggen dat een groter deel van de energie in zichtbaar licht wordt omgezet.
De levensduur van gloeilampen loopt sterk uiteen, van een paar uur voor de goedkope lampjes die je in een supermarkt of bouwmarkt koopt tot zo’n 50 uur voor een goede halogeenlamp. Trillingen kunnen de levensduur sterk beinvloeden.
Er zijn veel uiteenlopende modellen vervangingslampjes, waardoor ze vaak moeilijk verkrijgbaar zijn. Zorg dus dat je altijd een reservelampje hebt. Ook nieuwe lampjes kunnen plotseling kapot gaan.
De laatste jaren zijn LED lampen sterk in opkomst. In het begin waren ze vrij zwak (0,1 Watt) en probeerde men meer lichtopbrengst te halen door meerdere LEDjes in een lamp te combineren.
Dit ontnam echter de mogelijkheid om het licht van de leds met behulp van een lens of reflector te bundelen, aangezien het licht niet meer uit een punt kwam. Dit type lampen is daarom bruikbaar tot een meter of 4 à 5.
Tegenwoordig zijn er veel sterkere LEDs op de markt, tot zo'n 5 Watt. De levensduur is daarmee wel achteruitgegaan. Voor een 1 Watt LED staat ongeveer 10.000 uur en voor een 5 Watt LED ongeveer 1.000 uur, terwijl de 0,1 Watt LEDs zo'n 100.000 uur meegingen. Toch is de levensduur nog steeds enorm.
Daarnaast hebben LEDs nog andere voordelen:
Ze hebben een hoger rendement dan halogeen lampen, d.w.z. bij dezelfde lichtopbrengst gaan de batterijen langer mee.
Ze zijn ongevoelig voor trillingen en schokken.
Ze geven zeer egaal licht
De nieuwe generatie LEDs geven witter licht dan halogeenlampen, en zijn goed te bundelen. De meeste LED-lampen hebben een vaste reflector of lens. Dit komt de kwaliteit van de lichtbundel zeer ten goede.
De afbeelding links toont sterk uitvergrootte afbeelding van een moderne LED. Het plaatje halfgeleidermateriaal, dat het licht produceert, is ingegoten in een transparante kunsthars, die als een eerste lens functioneert.
De positie van het plaatje in de kunstthars lens, en de nauwkeurigheid van de vorm van de kunsthars lens, zijn zeer belangrijk voor de kwaliteit van de lichtbundel. Op dit gebied is de laatste jaren enorme vooruitgang geboekt.
Zonder extra lens of reflector produceert de afgebeelde LED een zeer brede bundel licht. Met een nauwkeurig geplaatste lens of reflector, kan dit licht echter zeer goed gebundeld worden. Afhankelijk van het doel van de zaklamp, kan een smalle felle bundel worden gemaakt, of een bredere bundel (zgn. Flood beam)
Voor de sterkste bundeling is een diepe reflector noodzakelijk. De Lumapower M1 bijvoorbeeld, is uitgerust met de uiterst moderne Cree LED en een diepe reflector. Deze combinatie maakt de Lumapower M1 de krachtigste LED-zaklampop dit moment van schrijven (Juli 2007).
De Fenix L2D-CE daarentegen heeft dezelfde LED maar een veel kleinere reflector. Deze lamp levert daardoor een veel bredere lichtbundel met daardoor een kleiner bereik.
Geen van beide lampen kan als beter worden bestempeld. Voor gebruik in gebouwen en buiten tot zo'n 20 meter is de L2D-CE een zeer handig en functioneel lampje. Voor gebruik buitenshuis, op afstanden groter dan zo'n 20 meter is de Lumapower M1 de perfecte lamp.
LED-lampen hebben een electronisch circuit dat er voor zorgt de LED op de juiste spanning brandt. Bij de betere LED-lampen is dit een digitaal circuit; men spreekt dan over digitaal geregeld.
Het voordeel van een digitaal geregelde LED-lamp is dat de lichtopbrengst vrijwel onafhankelijk is van de toestand van de batterij. Een digitaal geregelde led-lamp blijft de maximale lichtopbrengst leveren tot de batterij bijna leeg is.
Moderne LED-lampen met een grote reflector, zoals de Lumapower M1, zijn goed bruikbaar tot afstanden tot zo'n 30 a 50 meter. Met een sterk gebundelde halogeenlamp kom je nog steeds een stuk verder. 50 meter is bijvoorbeeld voor de zwaarste Maglite (de MagCharger) geen enkel probleem.
Een LED lamp geeft echter een veel bredere en egalere bundel, waardoor hij zeker praktisch nut heeft. Bovendien weeg Lumapower M1 veel minder dan een MagCharger, en overtreft hij de brandduur.
Er zijn beslist nog toepassingen waar LED verlichting ontoereikend is, maar de toepassingen voor LED-verlichting groeien snel